Franz Josef Haydn (1732-1809)
bewonderd door Mozart, leraar van Beethoven
Franz Jozef Haydn werd geboren in een Oostenrijks dorpje uit een arme Oostenrijkse familie. Zijn vader was wagenmaker. Seppe - zo noemden zijn ouders hem - had zo´n mooie stem dat hij op achtjarige leeftijd al koorknaap werd aan de St. Stephansdom te Wenen en later eerste solist. In die tijd kreeg je dan ook les aan de koorschool. Op zijn zeventiende kreeg hij de baard in zijn keel en stond op straat.
Hij hield zich in leven met was losse baantjes, zoals het meespelen in serenades, het geven van muziekles en het begeleiden van zangers. Maar later werd hij kapelmeester bij prins Esterhazy in Eisenstadt en werd bekend bij veel hooggeplaatste personen en daardoor kreeg hij ook buitenlandse opdrachten. Toen de kapel werd opgeheven kon hij kiezen tussen een uitnodiging om naar Napels te gaan en een voor Londen. Hij ging niet naar de operastad Napels, omdat hij vond dat hij nooit zulke mooie opera´s zou kunnen schrijven als Mozart. Hij ging dus naar Londen. Daar schreef hij zijn meest gespeelde symfonieën.
Door naamverwisseling met zijn broer Johann las hij zijn eigen doodsbericht in de krant. Hij vond het jammer zelf geen uitnodiging te hebben gekregen voor de prachtige rouwdienst in Parijs (o.a. met een speciaal voor die gelegenheid gecomponeerd treurmotet van Cherubini). Hij stierf tijdens het bombardement van de Fransen op Wenen op 31 mei 1809 (dus 18 jaar na de 24 jaar jongere Mozart).
vriendschap
Op een dag wedde Mozart met Haydn om een fles champagne dat zijn oudere vriend en collega het stuk dat Mozart die dag had geschreven niet zomaar, op het eerste gezicht, zou kunnen spelen. Haydn dacht natuurlijk dat het hem zou lukken en nam de weddenschap aan. Mozart zette de muziek op de piano en Haydn begon te spelen.
Al gauw gaf Haydn het op, omdat er in de muziek stond dat hij met de linkerhand helemaal links de toetsen moest aanslaan en met de rechterhand helemaal rechts. En toch moest er ook in het midden een toon aangeslagen worden. Mozart liet wel even zien hoe het moest: die middelste noot speelde hij door hem met zijn neus aan te slaan.